Genel tanımla: Yayaların. hayvanların ve araçların Karayolu üzerindeki hal ve hareketlerine Trafik denmektedir. Tanımdan da anlaşılacağı gibi, Trafikte en önemli unsurun insan faktörü olduğu bir gerçektir .O zaman Trafikte bilinçli insanlara ihtiyaç vardır.Bu bilinçli insanlar;Trafik kazalarının azaltılması ve önlenmesi yönünde önemli bir unsurdur. Bilinçli olmak ise, eğitimle mümkündür.
Trafik eğitimi; sürücülerin,yayaların ve diğer yol kullanıcılarının trafik kuralarına uygun davranmasını,sürücü bilincinin artmasını, alkol ve uyuşturucu madde kullanımının engellemesini,hız kontrolü sağlamasını, yaya güvenliğine dikkat etmesini,sürücü becerilerinin geliştirilmesini,tehlikeli durumlar için hazırlıklı olmasını ve yapılan mevzuat değişikliği ile ilgili bilgilere ulaşmasını sağlar. Bu vesileyle de trafikte daha güvenli bir ortam oluşturarak kazalarında azaltılması ve önlenmesi sağlanmış olur.
Trafik eğitimi önemli , bilinçli sürücüler -yayalar ve diğer yol kullanıcıları önemli , ancak güvenli trafik ortamı için başka etkenlerin de var olduğu unutulmamalıdır.
Trafikte görevli birçok kurum ve kuruluş bulunmakta ve belli mevzuat çerçevesinde iş ve işlemleri yürütmektedirler. Yürütülen bu iş ve işlemlerin yetersizliği , içinde bulunduğumuz trafik karmaşasından anlaşılmaktadır.
Trafikle görevli Kurum ve Kuruluşlar ve kısaca görevleri ise;
İçişleri Bakanlığı : (Emniyet Genel Müdürlüğü- Jandarma Trafik ) Trafik güvenliği, denetim, ceza işlemleri, kaza tespiti.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı: ( Karayolları Genel müdürlüğü-Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel müdürlüğü ) Devlet ve İl yollarının yapım bakım ve iyileştirilmsi, taşımacılık denetimi , ulaşım projeleri .
Milli Eğitim Bakanlığı : (Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü )Sürücü Kursları açılış, Eğitim, denetim ve diğer iş ve işlemleri. Okullarda trafik eğitimi. Öğrenci trafik bilinci .
Sağlık Bakanlığı : (112 Acil servis- Hastaneler ) Acil sağlık hizmetleri ve ilk müdahale.
Belediyeler : (UKOME-Ulaşım Birimleri ) Şehir içi trafik düzeni ( Yollar ,işklar ,park yerleri ,toplu taşıma,yaya geçitleri v.b .)
İl Özel İdaresi : ( Köy İşleri Koordinasyon Müdürlüğü ) Köy yollarının yapım ve bakımı.
Tarım ve Orman Bakanlığı ( Orman Genel Müdürlüğü ) Orman Yollarının yapım ve bakımı.
Sigorta Kuruluşları : Sigorta işlemleri ve Tazmin.
TUVTÜRK : (Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Kontrolünde ) Araç muayenelerini yapar ve standartlara uygunluğunu denetler.
Sivil Toplum Kuruluşları : Trafik Güvenliğiyle ilgili Toplumsal farkındalık çalışmaları yürütür. (Bilinçlendirme, eğitim ve kanpanyalar.)
Karayolu Güvenliği Kurulu ve Yüksek Kurulu :
703 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Karayolu Güvenliği Kurulu ve Yüksek Kurulu kaldırılmış Daha sonra 30763 sayılı Resmi gazetede yayımlanan kara r ile kurulun kuruluş görev ve çalışma yönetmeliği iptal edilerek Yasa ya eklenen ek 19. madde ile kurul ve benzeri atıflar Cumhurbaşkanınca belirlenecek merci ye yapılmış sayılır hale gelmiştir.
Bu doğrultuda ; 2021 yılında yayımlanan 2021-2030 Karayolu Trafik Güvenliği Strateji Belgesi ile birlikte Trafik güvenliği için Ulusal politika ve eylem planı sistemine geçildi. Bu Belge ve Ardından gelen 2021-2023 eylem planı ardından 2024-2027 Karayolu Trafik Güvenliği eylem planı ile trafik güvenliği için somut hedefler , sorumlu kurumlar ve eylemler belirlendi .Şu anda Trafik güvenliği çalışmaları; Strateji Geliştirme eylem planları, Karayolu Trafik Güvenliği Eşgüdüm Kurulu ve Karayolu Trafik Güvenliği izleme ve yürütme kurulu çerçevesinde yürütülüyor.( Sekreteryasını EGM Trafik Başkanlığı yürütüyor.
Karayolu Trafik Güvenliği Strateji Belgesi , birden fazla paydaşın ( Bakanlık, kurum ve kuruluşlar + Koordinasyon Kurulu + EGM Trafik başkanlığı ) ortak çalışması sonucu hazırlanmıştır.
Yukarıdaki bllgiler işiğida, Güvenli Trafik Ortamı oluşturulması ve kazaların asgariye inmesi için özet olarak yapılması gerekenler:
Trafikte denetim görevi sürdürülürken , tüm toplum kesimlerine eşit davranılarak trafikte suç işleyen kim olursa olsun karşılığı cezası uygulanmalı. Çünkü yapılan hata sadece suç işleyenin kendisine değil hiç suçu günahı olmayan başkaların canına yada malınada zarar vermektedir. Bu nedenle istisna olmamalıdır.
Araçlarda geçiş üstünlüğü hakları yeniden gözden geçirilmeli .Ayrıca bu hak kullanılırken “Can ve Mal Güvenliğini tehlikeye sokmamak şartıyla “ kulanılıp kullanılmadığı denetlenerek,aksi durumlarda yaptırım uygulanmalıdır.
Karayollarında ve Yerleşim yerleri içerisinde sinyalizasyon çalışmaları artırılmalı ve trafik durumuna göre güncellenmeli. Yolların altyapısı iyileştirilmeli.Kara ( Kör ) noktalar belirlenerek iyileştirmeler yapılmalı.Hız sınırları ve işaretlemeler yeniden gözden geçirilmeli.
Araç muayene istasyonlarnda amaç sadece para kazanmak olmamalı.Muayene standartları iyileştirilerek Güvenli araç kullanımına zemin hazırlanmalıdır.
Sürücü eğitimleri eksiksiz sağlanmalı. Sürücü kurslarındaki eğitimlerde proğrama uygun eğitim verilip verilmediği istisnasız ve sürekli kontrol edilmeli. Sürücü belgesi alan aday sürücü her trafik ortamında araç kullanılacak düzeyde omalı. Bunun içinde direksiyon sinav yönetmeliği yeniden gözden geçirilmelidir.
Ticari araç sürücüleri belli periyotlarda günün şartlarına uygun bilgilendirme ve eğitime tabi tutulmalıdır.
Diğer yol kullanıcıları ( Yaya, bisikletli, motosikletli, yaşlı,engelli v.b) bilinçlendirilmeli .
Erken yaşlarda Trafik eğitimi verilmesi sağlanmalı. Okullarda Trafik dersi seçmeli değil, zorunlu olmalı.
Trafiğe çıkacak araç kullanıcıları; Trafik psikolojisi ve trafik adabı konusunda eğitime tabi tutularak yeterlik belgesi almalı ve belli aralıklarla yenilenmeli.
Trafikle ilgili tüm Kurum ve Kuruluşlar , belirlenmiş görevlerini eksiksiz ve koordineli bir şekilde yerine getirmeli.Sonuçları denetleyip, değerlendirecek bir üst birim oluşturulmalı.
Temel Amaç kaza olmaması. Ancak kaza olduğunda müdahalede bulunulabilmesi için müdahale altyapısının iyileştirilmesi. (Acil servis, ilk yardım, kaza sonrası bakım v.b)
Tüm yol kullanıcılarına kazasız,huzurlu ortamlar diliyorum..
Şükrü KARABULUT
Trafik-Çevre Bilgisi ve Direksiyon Öğrt.
Türkiye Fahri Trafik Müfettişleri Derneği
Eğitimden Sorumlu Genel Başkan Yrd.