Prof. Dr. Nihat Aycan
Bilindiği gibi 27 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren yeni trafik yasası, yayımlandığı günden itibaren beraberinde birçok tartışmayı getirmiştir. Tartışmanın temelinde iki konu vardır. Birincisi yeni trafik yasasının teori ile uygulama arasındaki uyumsuzluktur. Diğeri ise bu yasanın trafik kültürüne yansımasıdır. Söz konusu durumu kısaca açıklamak için şunlar söylenebilir:
Yeni trafik yasasının Resmî Gazetede yayımlandığı ilk gün, Avukat Hakları Grubu bildirleriyle yeni yasanın getirdiği ağır para cezalarına dikkat çekmiştir. Hatta konuyu kamuoyunun tartışmasına sunmuştur. Avukat Hakları Grubu sanal ortamda kamuoyuna siz bu yeni yaptırımlar hakkında ne düşünüyorsunuz? Görüşlerinizi yorumlarda belirtiniz ki tartışalım diyerek yeni yasanın kollektif vicdandaki yerini belirlemek istemiştir. Kamuoyu tepkisi hemen aynı gün 260 emoji, 8 yorumla gelmiştir. Yorumlardan bazısı; milletin ocağına incir ağacı diktiler… Çok canlar yanacak asgari ücret 28000 hasbelkader bi yayaya yol verme yandın… Hazineyi vatandaşın parası ile doldurmaya çalışmak… Herkes biliyor ki bu cezalar hazine ve maliye Bakanlığının talebi ile oldu, uygulamada eşitlik ve istikrar olmazsa (ki bu ülkede adamına göre işlem genel bir kural) cezalar ciddi anlamda huzursuzluk yaratmaya gebe… Bu düzenleme iptal edilir cezalar çok şeklindedir. Benzer tepki yine sanal ortamdaki Gündeme Dair Her Şey’de Trafikte yeni dönem başladı, cezalar cep değil adeta can yakıyor! Plaka kapatmadan, ‘dur’ ihtarına uymamaya kadar peş peşe kesilen yüz binlerce liralık cezalar dudak uçuklattı şeklindeki yorumu ile APP araç plakalarının değişimini 1 Nisan 2026’ya kadar ertelendiğine ait İç İşleri Bakanlığı haberini duyururken; ceza alanları ve ceza almamak için kaçarken trafik kazasına yol açan trafik vakalarını gösteren videolardan da örnekler verip yeni yasayı kamuoyunun tartışmasına açmıştır. 428 emoji ile 127 yorumdan bazısı, Negatif oy olarak geri döner şeklinde olumsuz görüş bildirirken, bazıları bunlarda ne var az bile ehliyeti yok araç sürüyor.. Ceza olmadan TRAFİKTE SAYGI VE DÜZEN SAĞLANAMAZ… Bilerek ve kasten ihlal edenler CEZASINI ÇEKSİN! cezalar gayet iyi Avrupa standartlarında… diyerek yeni yasayı desteklemiştir. Manisa’dan bir hayli uzakta olduğu kadar, coğrafi olarak da oldukça olumsuz koşullarına sahip olan; sadece halıcılık geliştiği için ya okuyacaksın ya da dokuyacaksın özdeyişiyle anılan Demirci, o kadar sakin bir yerleşim yeri ki uluslararası “Cittaslow (Sakin Şehir)” ağına dâhil olmak için İlçe’nin tüm üst bürokratları, akademisyenlerle ortak bir çalışma yürütmektedir. Kısaca trafiğin oldukça rahat olduğu Demirci’de İlçe Emniyet Müdürlüğü Demirci Kaymakamlığı aracığıyla yeni trafik yasasındaki çok ağır para cezası yaptırımına dikkat çekmiş, yeni trafik yasasındaki temel amacın trafik kazalarını azaltmak ve can kayıplarının önüne geçmek olduğunu belirtmiştir. Facebook’taki Eğitim Öğretmen, sayfasında; aynı basımlı iki plakanın resmini yan yana koymuş ve büyük harflerle ÜSTTEKİ PLAKA YASAKMIŞ, NEDEN YASAK? BANA BİRİ AÇIKLASIN şeklinde yeni trafik yasasıyla çok ağır maddi idari para ceza verilmesine tepki göstermiştir. Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan Mecliste yaptığı konuşmada, iktidarın trafik cezalarını finansman modeline çevirdiğini,2025 yılında hedeflenen trafik cezaları 245 milyar TL iken, kesilen cezanın ise 1 trilyon 203 milyar TL ile hedeflenenin 5 katına ulaştığı, bu mantığa göre 2026 hedef cezanın 389 milyar TL olduğunu, yeni trafik yayası ile tahmini kesilecek cezanın 2 tirilyon TL yi bulacağını bildirerek hükümeti eleştirmiştir. Anlaşıldığı gibi bu örneklerin ilk elde gösterdiği, yeni trafik yasasının teori ile uygulama arasında önemli sorunlara yol açabileceğidir. Diğer yandan araç sürücüleri, bir anlık tedbirsizlik ve dikkatsizlikleri sonucu trafikte yapacakları hafif kural ihlalinde bile ağır para cezası ödeyeceklerdir. Yukarıdaki örnekte görüldüğü gibi, bu kural ihlali trafik kazasına yol açarak daha büyük bir soruna neden olabilecektir. Bunun ne derecede gerçeği yansıttığını yıl sonu trafik değerlendirmemizde belirteceğim. Sürücülerimize kural ihlali yapmaksızın, trafikte sıfır hatayı gerçekleştirecekleri kazasız günler dilerim.
Kaynaklar:
Avukat Hakları Grubu, https://www.instagram.com/p/DVQX_UTCq61/?img_index=1
Demirci’nin “Sakin Şehir (Cittaslow)” Yolculuğunda İkinci Adım Atıldı, https://www.demirci.gov.tr/demircinin-sakin-sehir-cittaslow-yolculugunda-ikinci-adim-atildi
Gündeme Dair Her Şey, https://gdh.digital/, https://gdh.digital/haber/app-plaka-cezalarinda-1-nisana-kadar-erteleme-sadece-rehberlik-yapilacak-gd6l625b636
İç İşleri Bakanı:Mustafa Çiftçi standart dışı plakalara yönelik denetimler 1 Nisan’a kadar yalnızca uyarı amaçlı yapılacak, https://www.facebook.com/groups/255406422327658/user/100064737577029